TÜBA Başkanı Şeker, COP31’de İklim ve Sağlık Politikalarında Bilim Akademilerinin Rolünü Anlattı

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya’da düzenlenen “İklime Dirençli Sağlık Sistemleri İçin Bilim ve Liderlik” başlıklı uluslararası etkinlikte konuşan TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, iklim krizinin aynı zamanda bir sağlık krizi olduğunu vurgulayarak bilim akademilerinin politika süreçlerinde üstlenmesi gereken rolü değerlendirdi.

Sağlık Riskleri Artıyor

Şeker, sıcak hava dalgaları, kuraklıklar, seller ve orman yangınlarının insan sağlığını doğrudan etkilediğini, gıda ve su güvenliğini tehdit ettiğini ve bazı bulaşıcı hastalıkların yayılmasını artırdığını belirtti. Dünya Sağlık Örgütü verilerine dayanarak 2000-2019 yılları arasında dünya genelinde yılda yaklaşık 489 bin sıcaklıkla ilişkili ölüm yaşandığını hatırlattı. Şeker, “Tek Sağlık” yaklaşımının benimsenmesi gerektiğini, insan, hayvan, bitki ve çevre sağlığının birlikte ele alınması çağrısında bulundu.

Bilim ve Politika Arasında Köprü

Şeker, akademilerin üç temel alanda katkı sunabileceğini ifade etti. Bağımsız bilimsel danışmanlığın politika süreçlerine daha fazla dahil edilmesi gerektiğini savunan Şeker, TÜBA’nın “Türkiye’de İklim Değişikliği ve Halk Sağlığı Raporu” ile COP31 için hazırladığı sentez raporunu örnek gösterdi. Önleyici sağlık hizmetleri ve ulusal kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi ile eşitlikçi uluslararası bilimsel iş birliğinin önemine de değinen Şeker, her ülkenin kendi bilimsel kanıtını üretebilmesi gerektiğini belirtti.

Somut Öneriler

Moderatör Dr. Victor J. Dzau’nun sorusu üzerine Şeker, sağlık, tarım ve çevre bakanlıklarını bir araya getiren “Tek Sağlık” konseylerinin kurulmasını, bölgesel veri sistemlerinin geliştirilmesini ve düşük ve orta gelirli ülkelerden araştırmacıların uluslararası projelerde eşit ortak olarak yer almasını önerdi. Şeker, “Kısacası: konseyler kurun, veri üretin, insanlara yatırım yapın.” sözleriyle yanıtını tamamladı.

Şeker, iklim ve sağlık alanındaki başarının üretilen stratejilerin sayısıyla değil, korunan hayatlar ve oluşturulan dirençle ölçülmesi gerektiğini belirterek değerlendirmesini sonlandırdı.