Duran: Tarih Tekerrür Etmek Zorunda Değildir

İstanbul Kongre Merkezi’nde bu yıl onuncusu düzenlenen TRT World Forum’un açılış oturumunda, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran konuştu. Bu yılki temanın “Merkezsiz Dünya: Kurallar Geçersiz Kaldığında Kim Liderlik Eder?” olduğu forumu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın teşrifleriyle onurlandırdığını belirten Duran, katılımcılara teşekkür etti.

Uluslararası sistemde yapısal kriz

Duran, güç merkezlerinin çoğaldığı, buna karşılık ortak kuralların aşındığı bir dönemden söz etti. Merkezsizleşen dünyada insanlığın kaderini etkileyen kararların arttığını, ancak bu kararların hesabını verecek siyasi iradenin zayıfladığını dile getirdi. Konvansiyonel savaş risklerinin ve vekalet çatışmalarının arttığına dikkat çeken Duran, yapay zekâ ve dijital teknolojiler üzerindeki hâkimiyet yarışının yeni güç ilişkileri doğurduğunu, teknolojinin bir tahakküm aracına dönüşme riskinin büyüdüğünü ifade etti.

İklim krizinden göçe, salgınlardan gıda güvenliğine kadar küresel dayanışma gerektiren sorunların arttığı bir dönemde, uluslararası kurumların giderek işlevsizleştiğini belirten Duran, “Tehditler küreselleşirken çözümler millileşiyor” dedi. Gazze’deki durumu da bu yapısal krizin en çarpıcı örneği olarak değerlendirdi.

Tarihsel benzerlik ve kurucu çoğulculuk

Duran, günümüz uluslararası manzarasının iki dünya savaşı arasındaki dönemi hatırlattığını söyledi. Bugün üçüncü bir dünya savaşı ihtimalinin tartışıldığını belirten Duran, insanlığın yeni bir uluslararası mimariyi ancak büyük bir yıkımdan sonra kurabildiğini hatırlattı. Duran’a göre bu döngü tekrar edilmek zorunda değildir ve “Tarih tekerrür etmek zorunda değildir.”

Türkiye’nin, merkezsizleşen dünyayı istikrara kavuşturmanın yolunun yeni bir hâkim merkez yaratmak değil, farklı güç merkezlerini ortak sorumluluk ve hukuk zemininde buluşturmak olduğunu savunduğunu belirten Duran, daha dengeli bir güç dağılımı, daha kapsayıcı bir temsil ve ortak sorumluluğa dayanan yeni bir uluslararası düzen için “kurucu bir çoğulculuk” önerdiğini açıkladı.

Forum diplomasisi

Duran, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı olarak STRATCOM Zirveleri, Münih Güvenlik Konferansı ve SETA iş birliğiyle düzenlenen “Müttefikler Ankara’da” programı ile Türk Dünyası Diyalog Forumu gibi platformların hayata geçirildiğini, gelecek ay Afrika-Türkiye Zirvesi sırasında da benzer bir forumun düzenleneceğini belirtti.